W dniach 20–21 kwietnia 2026 r. w gmachu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w Warszawie odbyła się XVIII Międzynarodowa Konferencja Naukowa Praw Człowieka pt. „Ochrona praw człowieka w dobie platform internetowych i sztucznej inteligencji”. Jej organizatorem był Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach oraz Stowarzyszenie Parlamentarzystów Polskich. Patronat honorowy Sprawował Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Marszałek Województwa Mazowieckiego, zaś patronatem naukowym konferencję objęło Polskie Towarzystwo Prawa Konstytucyjnego.
Wydarzenie zostało zorganizowane z okazji 60. rocznicy uchwalenia Paktów Praw Człowieka ONZ.
Konferencja zgromadziła ponad 200 uczestników, w tym liczne grono przedstawicieli nauki, administracji publicznej oraz praktyków prawa z Polski i zagranicy. Program obejmował sesje plenarne oraz kilkanaście paneli tematycznych poświęconych aktualnym wyzwaniom związanym z rozwojem technologii cyfrowych i ich wpływem na system ochrony praw człowieka.
W konferencji aktywny udział wzięli pracownicy Instytutu Nauk Prawnych Uniwersytetu Zielonogórskiego, prezentując referaty w różnych panelach tematycznych.
W szczególności należy uwzględnić fakt, że Dziekan Wydziału Nauk Prawnych i Ekonomicznych UZ prof. UZ dr hab. Andrzej Bisztyga był Przewodniczącym Pierwszej Sesji Plenarnej pt. „Platformy internetowe i sztuczna inteligencja jako czynniki oddziałujące na współczesny system ochrony praw człowieka”.
W ramach Panelu nr 2, poświęconego platformie internetowej, sztucznej inteligencji w kontekście rozwoju międzynarodowych standardów ochronnych ochrony praw człowieka, wystąpili:
- dr Magdalena Wasylkowska-Michór, która przedstawiła referat pt. „Prawo właściwe dla szkody spowodowanej przez sztuczną inteligencję w świetle regulacji Unii Europejskiej”. Wystąpienie dotyczyło problematyki odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przez systemy AI oraz trudności w ustaleniu prawa właściwego w kontekście transgranicznym.
- dr Kajetan Górny, który zaprezentował referat pt. „Dyskryminacja na gruncie religii i sztucznej inteligencji – wybrane zagadnienia”, analizując ryzyka związane z uprzedzeniami algorytmicznymi oraz ich wpływem na wolność religijną i zasadę równego traktowania.
Z kolei w Panelu nr 5, dotyczącym funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w erze sztucznej inteligencji, wystąpiła dr hab. Ewa Szewczyk, prof. UZ, która wygłosiła referat pt. „Prawo do sprawiedliwego procesu a podejmowanie rozstrzygnięć przez algorytm”. Prelegentka podjęła problem dopuszczalności wykorzystania narzędzi AI w procesie orzekania oraz ich zgodności ze standardami rzetelnego procesu.
Natomiast podczas Drugiej Sesji Plenarnej konferencji pt. „Główne wyzwania ochrony praw człowieka w dobie platform internetowych i sztucznej inteligencji”, referat wygłosił prof. dr hab. Jacek Mazurkiewicz, który w wystąpieniu pt. „Artificial Intelligence jak nóż. W obliczu wybranych zagadnień” przedstawił refleksję nad ambiwalentnym charakterem sztucznej inteligencji – jako narzędzia mogącego zarówno wspierać, jak i zagrażać ochronie praw człowieka.
Konferencja stanowiła ważne forum wymiany poglądów na temat wpływu nowych technologii – w szczególności sztucznej inteligencji oraz platform internetowych – na system ochrony praw człowieka. Dyskusje koncentrowały się m.in. na problemach odpowiedzialności prawnej, ochrony prywatności, przeciwdziałania dyskryminacji oraz zapewnienia rzetelnego procesu w warunkach cyfryzacji. Powszechnie prelegenci zwracali uwagę na to, że sztuczna inteligencja dynamicznie zmienia społeczeństwo, przynosząc korzyści (np. w medycynie, transporcie, administracji publicznej…), ale też stanowiąc wyzwanie dla ochrony praw człowieka, takich jak prywatność, niedyskryminacja, wolność słowa czy prawo do sprawiedliwego procesu. Rozwój AI niesie ryzyka inwigilacji i uprzedzeń algorytmicznych. Wszystkie te kwestie stały się przedmiotem pogłębionych rozważań i dyskusji podsumowujących obrady plenarne i następujące po nich panele w obu dniach konferencji.
Udział pracowników Instytutu Nauk Prawnych Uniwersytetu Zielonogórskiego w tym prestiżowym wydarzeniu potwierdza ich aktywność naukową oraz zaangażowanie w badania nad współczesnymi wyzwaniami prawa i praw człowieka.
Wygłoszone referaty zostaną ujęte w monografii, a organizatorzy już zapraszali na kolejną 19. edycję tego istotnego wydarzenia naukowego za rok.
